Ký ức bi tráng của Biệt động Sài Gòn qua lời kể của nhân chứng: Từ những căn hầm bí mật, vỏ bọc “vợ bé” đến trận đánh Dinh Độc Lập năm 1968 đầy quả cảm.
Nhắc về những trận đánh khốc liệt 50 năm về trước, các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn vẫn vẹn nguyên cảm xúc tự hào xen lẫn sự bi tráng. Đó là hành trình của những con người sống giữa lòng địch, dùng trí tuệ và lòng quả cảm để chuẩn bị cho ngày đất nước thống nhất.
1. Vỏ bọc hoàn hảo và những hy sinh thầm lặng
Đặc thù của Biệt động Sài Gòn là sự ngăn cách và bí mật tuyệt đối. Để “xuất quỷ nhập thần” ngay trong sào huyệt đối phương, các chiến sĩ phải xây dựng những lớp ngụy trang không thể ngờ tới.
Chuyện về căn hầm chứa vũ khí: Dưới vỏ bọc chủ thầu khoán nội thất cho Dinh Độc Lập, ông Trần Văn Lai (Năm Lai) cùng bà Đặng Thị Thiệp đã xây dựng căn hầm bí mật tại số 287/70 Nguyễn Đình Chiểu.
Sự hy sinh của người phụ nữ: Bà Đặng Thị Thiệp đã chấp nhận mang danh “vợ bé” suốt nhiều năm từ khi mới 18-19 tuổi để hỗ trợ chồng mua nhà, đào hầm và cất giấu hơn 2 tấn vũ khí phục vụ chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968.
Bà Đặng Thị Thiệp và người con trai đầu Trần Vũ Đông. Ảnh tư liệu do gia đình cung cấp
Nghệ thuật làm giấy tờ giả: Ông Lâm Quốc Dũng (Dũng Râu) là người thầm lặng trang bị “căn cước” giả cho đồng đội. Ông phải tập ký hàng nghìn lần để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối, giúp hơn 200 chiến sĩ vượt qua các trạm gác gắt gao của địch trong đợt Tổng tiến công 1968.
2. Trận đánh Dinh Độc Lập: 2 đêm 1 ngày rực lửa
Trong đợt Tết Mậu Thân 1968, Đội 5, F100 Biệt động Sài Gòn – Gia Định gồm 15 chiến sĩ nhận lệnh tiến đánh Dinh Độc Lập.
Quyết tâm sắt đá: Bà Vũ Minh Nghĩa (Chín Nghĩa) — nữ chiến sĩ duy nhất của đội nhớ lại khoảnh khắc cả đội đồng thanh báo cáo nhận nhiệm vụ dù biết mục tiêu vô cùng khó khăn.
Diễn biến khốc liệt: Rạng sáng mùng 2 Tết, khối thuốc nổ phá cổng không nổ khiến lực lượng bị mắc kẹt. 5 chiến sĩ hy sinh ngay tại tường rào, những người còn lại bám trụ chiến đấu tại góc đường Nguyễn Du – Thủ Khoa Huân trong suốt 2 đêm 1 ngày dưới hỏa lực dữ dội của xe tăng và máy bay địch.
Lời dặn của thủ trưởng: Khi Đội trưởng Ba Thanh ngã xuống, lời trăng trối: “Vết thương anh nặng lắm không cùng các em đi đến đoạn đường cuối cùng. Các em phải bám trận địa chờ lực lượng đến tiếp viện, không được rút lui. Đây là mệnh lệnh. Thủ trưởng ngã trên vai tôi và tắt thở. Chúng tôi chiến đấu đến viên đạn cuối cùng” đã trở thành mệnh lệnh trái tim để các chiến sĩ chiến đấu đến viên đạn cuối cùng.
3. Tinh thần bất khuất qua thời gian
Bên cạnh Đội 5, những tấm gương như bà Đào Thị Huyền Nga (Lê Hồng Quân) — người đã tự cắt lìa cánh tay bị thương để tiếp tục chiến đấu là minh chứng cho tinh thần quyết tử.
Bà Hồng Quân kể chuyện về trận đánh Xuân Mậu Thân 1968. Nguồn: SKNC QĐND
Dù bị bắt giam và tra tấn qua nhiều nhà tù, các chiến sĩ biệt động vẫn giữ trọn lòng trung thành, không khai báo bất cứ thông tin gì cho tổ chức. Sau Hiệp định Paris 1973, họ trở về và tiếp tục cống hiến. Ngày 30/4/1975, khi hay tin cách mạng giành chiến thắng, niềm vui vỡ òa chính là phần thưởng cao quý nhất cho những năm tháng hy sinh thầm lặng.
4. Góp sức thầm lặng – Tình báo H.63
- Ông Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang), Cụm trưởng tình báo H.63, hỗ trợ bằng cách bắn yểm trợ từ căn nhà cách mục tiêu chỉ 50 mét.
- Nhờ hành động dũng cảm, lực lượng biệt động có thời gian rút lui an toàn dù hầu hết bị thương.
5. Tinh thần bất khuất sau song sắt
- Sau khi bị bắt, các chiến sĩ bị giam giữ, tra tấn nhưng không khai tổ chức.
- Năm 1973, sau Hiệp định Paris, họ được trao trả và tiếp tục công tác cách mạng.
6. Hồi sinh và di tích lịch sử
- Hầm vũ khí tại 287/70 Nguyễn Đình Chiểu được phục dựng.
- Gia đình ông Trần Văn Lai và đồng đội đang gìn giữ di tích, truyền lại cho thế hệ mai sau.
Lực lượng Biệt động Sài Gòn đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử với những trận đánh vang dội và tinh thần chiến đấu bất khuất. Những chiến sĩ thầm lặng đã góp phần làm nên ngày toàn thắng của dân tộc.
