Bảo tàng Biệt động Sài Gòn – Gia Định là bảo tàng tư nhân duy nhất tại Việt Nam chuyên nghiên cứu, lưu giữ và trưng bày các hiện vật liên quan đến lực lượng Biệt động Sài Gòn – Gia Định – một đơn vị đặc biệt hoạt động trong lòng đô thị Sài Gòn trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Đây là điểm đến văn hoá – lịch sử hoạt động từ năm 2023 và đã nhanh chóng trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, thu hút đông đảo người dân địa phương, học sinh, sinh viên và du khách quốc tế đến tham quan và tìm hiểu.
Lịch sử và di sản
Bảo tàng tọa lạc trong một căn nhà ba tầng được xây dựng từ năm 1963 tại địa chỉ số 145 Trần Quang Khải, Phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh. Trong thời chiến, đây từng là cơ sở hoạt động bí mật, nơi hội họp, trao đổi tài liệu, chứa vũ khí và tổ chức nhiệm vụ chiến lược của lực lượng Biệt động Sài Gòn dưới sự chỉ huy của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lai cùng đồng đội. Sau năm 1975, căn nhà trải qua nhiều giai đoạn và cuối cùng được gia đình ông Trần Văn Lai mua lại, trùng tu và chuyển đổi thành bảo tàng để lưu giữ ký ức lịch sử.
Sưu tập và trưng bày
Bảo tàng hiện trưng bày hơn 300 hiện vật, tư liệu và hình ảnh liên quan đến hoạt động của lực lượng Biệt động Sài Gòn – Gia Định. Các bộ sưu tập chính bao gồm:
- Hầm bí mật chứa vũ khí, tài liệu và trang bị liên lạc.
- Vũ khí, phương tiện và dụng cụ chiến đấu từng sử dụng trong các nhiệm vụ.
- Đồ dùng sinh hoạt và tư liệu về những chiến sĩ biệt động sống và hoạt động dưới vỏ bọc dân sự.
- Các tư liệu liên quan tới vai trò của lực lượng trong những chiến dịch trọng yếu như Tết Mậu Thân 1968.

Một số hiện vật tại Bảo tàng Biệt động Sài Gòn – Gia Định
Mỗi hiện vật tại bảo tàng không chỉ là một hiện vật lịch sử mà còn là một câu chuyện sống động, góp phần tái hiện những góc khuất của quá khứ và phản ánh tinh thần chiến đấu, kiên cường của những người lính biệt động.
Giá trị giáo dục và văn hoá
Với sứ mệnh bảo tồn, truyền tải và giáo dục lịch sử, Bảo tàng Biệt động Sài Gòn – Gia Định trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn về lịch sử kháng chiến chống Mỹ, về cuộc sống và tinh thần chiến đấu của những chiến sĩ biệt động đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Không gian trưng bày được bố trí sinh động, tương tác, tạo điều kiện cho người tham quan không chỉ quan sát mà còn trải nghiệm lịch sử một cách trực quan và cảm xúc.
Thông tin tham quan
Bảo tàng mở cửa thường xuyên để phục vụ mọi đối tượng khách tham quan. Đây là điểm đến phù hợp cho các chương trình tham quan học tập, nghiên cứu lịch sử, hoạt động nhóm và du lịch văn hoá.

