Chủ trương Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968 được Đảng và Bác Hồ đề ra nhằm giáng đòn mạnh vào chiến lược “chiến tranh cục bộ” của Mỹ, mở ra giai đoạn “vừa đánh vừa đàm” phù hợp với truyền thống quân sự Việt Nam.
1. Giới thiệu
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 là một sự kiện có tầm vóc chiến lược trong kháng chiến chống Mỹ. Được hoạch định từ năm 1967, chủ trương này thể hiện tầm nhìn nhạy bén và quyết đoán của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, với mục tiêu làm phá sản chiến lược “chiến tranh cục bộ” của Mỹ, đồng thời mở ra cục diện mới cho cách mạng Việt Nam – “vừa đánh vừa đàm”.
2. Bối cảnh hình thành chủ trương (1965 – 1967)
Giai đoạn từ năm 1965 đến 1967, Mỹ đẩy mạnh chiến lược “chiến tranh cục bộ”, tăng cường quân số và vũ khí vào miền Nam.
Quân và dân ta từng bước hóa giải các đợt phản công mùa khô của Mỹ – ngụy, tạo thế và lực mới.
Thành công trong phản công chiến lược và công cuộc “bình định” buộc Mỹ phải điều chỉnh chiến lược.
3. Nhận định chiến lược và bước chuẩn bị đầu tiên (đầu năm 1967)
Quân ủy Trung ương nhận định tình hình có nhiều cơ hội để tạo bước ngoặt chiến lược.
Từ đó, đề xuất kế hoạch tiến công quy mô lớn với mật danh “Đông Xuân 1967–1968”.
Quá trình hình thành chủ trương chiến lược Tết Mậu Thân 1968. Nguồn: TTXVN
4. Các cuộc họp định hình quyết sách (từ tháng 5 đến 10/1967)
Tháng 5/1967: Bộ Chính trị chỉ đạo xây dựng kế hoạch tổng tiến công và nổi dậy; yêu cầu rà soát chiến lược Đông Xuân.
Tháng 6/1967: Tại Hội nghị Bộ Chính trị, Đảng nhấn mạnh: “Trên cơ sở phương châm đánh lâu dài, đẩy mạnh tiến công, cần giành thế chủ động bằng một đòn quyết định trong thời gian tương đối ngắn.”
Tháng 7/1967: Bộ Chính trị gửi chỉ đạo xuống các khu, tỉnh, ngành, đơn vị về yêu cầu chuẩn bị toàn diện cho chiến lược mới.
Từ 20–24/10/1967: Hội nghị mở rộng thảo luận thống nhất kế hoạch chiến lược; quyết định sử dụng hình thức tổng tiến công với quy mô rộng lớn, bất ngờ, tập trung vào đô thị và hậu phương chiến lược địch.
5. Quyết định lịch sử – thông qua kế hoạch Tết Mậu Thân (28/12/1967)
Bộ Chính trị họp phiên đặc biệt, chính thức thông qua kế hoạch tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Quyết định chọn Tết Nguyên Đán làm thời điểm triển khai là bước đi chiến lược mang tính bất ngờ cao, tận dụng thời điểm đối phương ít đề phòng.
6. Chính thức phát động chiến dịch (1/1968)
Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 14 (khóa III), tổ chức vào tháng 1/1968, chủ trương tiến công được chính thức phổ biến.
Đây là sự thống nhất cao từ Trung ương đến các lực lượng vũ trang và cơ sở chính trị khắp miền Nam.
Mệnh lệnh Tổng tiến công được triển khai sâu rộng, dẫn đến cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân nổi tiếng lịch sử.
Kết luận
Chủ trương chiến lược Tết Mậu Thân 1968 là đỉnh cao của sự kết hợp giữa tư duy chiến lược sắc sảo và hành động quyết đoán của Đảng ta. Cuộc tổng tiến công không chỉ làm đảo lộn thế trận quân sự mà còn gây chấn động mạnh trong lòng nước Mỹ, góp phần làm thay đổi cục diện chiến tranh, mở đường cho đàm phán hòa bình.
