Trong bối cảnh hào hùng và bi tráng của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, các mũi tấn công vào Bộ Tổng tham mưu và Bộ Tư lệnh Hải quân Sài Gòn được xem là những đòn “điểm huyệt” táo bạo, minh chứng cho nghệ thuật tác chiến biệt động: lấy ít địch nhiều và tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Đây là những trang sử rực lửa về lòng quả cảm và sự hy sinh vô song ngay tại sào huyệt cuối cùng của đối phương,.
1. Tấn công Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Sài Gòn: Khúc tráng ca trước cửa ngõ đầu não
Bộ Tổng tham mưu Quân đội Sài Gòn là trung tâm điều hành bộ máy chiến tranh toàn miền Nam, một pháo đài được bảo vệ bởi nhiều lớp hàng rào và hỏa lực dày đặc,.
- Sự cố vũ khí và quyết tâm giờ chót: Do vũ khí được giấu dưới hầm bí mật lâu ngày, nhiều súng AK tại kho Phú Nhuận bị gỉ sét, mối ăn ruỗng báng không thể sử dụng. Trước tình thế ngặt nghèo, chỉ huy Phân khu 6 vẫn ra lệnh: “Thời cơ đã đến, có bao nhiêu người, bao nhiêu súng cũng đánh!”. Cụm biệt động 679 (gồm các đội 6, 7, 9) với 27 chiến sĩ dưới sự chỉ huy của đồng chí Đỗ Tấn Phong đã lĩnh ấn tiên phong.
- Diễn biến trận chiến: Lúc 2 giờ sáng mùng 2 Tết, Cụm 679 hành quân trên hai xe hơi, đồng loạt tấn công vào cổng số 4 và số 5. Do hỏa lực địch quá mạnh và lực lượng tiếp ứng (Tiểu đoàn 267) bị lạc không đến kịp, các chiến sĩ không thể lọt vào bên trong, đành phải trụ lại các ngôi nhà dọc đường Trương Quốc Dung và Võ Tánh (nay là Hoàng Văn Thụ) để chiến đấu.
- Những bông hồng thép: Trận đánh ghi dấu sự dũng cảm tuyệt vời của các nữ chiến sĩ như Nguyễn Thị Nhung và Phạm Thị Mỹ (Oanh). Mỹ vừa làm liên lạc, vừa trực tiếp chiến đấu tiêu diệt hỏa điểm địch; dù bị thương anh dũng, chị vẫn không rời trận địa.
- Kết cục: Cuộc chiến đấu giằng co kéo dài gần hai ngày đêm. Các chiến sĩ biệt động đã tiêu diệt gần 100 tên địch, bắn cháy 2 xe GMC. Đội hình hy sinh 10 đồng chí, một số bị bắt và mất tích khi chiến đấu đến viên đạn cuối cùng,.
2. Tấn công Bộ Tư lệnh Hải quân ngụy: Đòn tập kích chớp nhoáng và nốt trầm bất tử
Trận đánh vào Bộ Tư lệnh Hải quân (tọa lạc tại bến Bạch Đằng) của Đội 3 Biệt động là một minh chứng cho sự mưu trí và tinh thần cảm tử,.
- Chuẩn bị và xuất kích: Đội 3 gồm 16 chiến sĩ do đồng chí Nguyễn Văn Lém (Bảy Lốp) chỉ huy. Vũ khí được lấy từ hầm bí mật tại số 93/22 Cường Để (nay là Bùi Đình Túy) do đồng chí Mười Lợi cất giữ. Một chi tiết đau xót là do hiệp đồng trục trặc, Đội 3 không nhận được súng B40 tăng cường, dẫn đến thiếu hỏa lực cực mạnh để chế áp tàu địch dưới bến.
- Đột kích táo bạo: 1 giờ 50 phút sáng, Đội 3 cơ động trên một xe Simca và một xe tải nhẹ Pơ-giô, bất ngờ xông thẳng vào cổng mục tiêu. Bảy Lốp nhảy xuống xe tước súng tên lính gác, mở đường cho tổ bộc phá đánh sập nhà canh phòng. Tuy nhiên, địch phản kích điên cuồng bằng trọng liên 12,7mm từ các tàu hải quân dưới sông bắn lên.
- Sự hy sinh lẫm liệt: Do không có quân tiếp ứng của Phân khu 4 và lực lượng thanh niên nổi dậy như kế hoạch, 16 chiến sĩ biệt động đã đơn độc chiến đấu giữa vòng vây dày đặc. Đến 6 giờ sáng, toàn đội hy sinh gần hết, chỉ còn hai đồng chí thoát được về căn cứ.
- Hình ảnh gây chấn động: Trận đánh này gắn liền với sự kiện Đội trưởng Bảy Lốp bị bắt và bị tướng ngụy Nguyễn Ngọc Loan dùng súng ngắn bắn vào thái dương ngay trên phố. Bức ảnh và đoạn phim về sự kiện này đã làm xôn xao dư luận thế giới, lột trần bản chất tàn bạo của chính quyền ngụy Sài Gòn.
Hai trận đánh vào các cơ quan đầu não này đã hiện thực hóa trọn vẹn 16 chữ vàng: “Đoàn kết một lòng, Mưu trí vô song, Dũng cảm tuyệt vời, Trung kiên bất khuất” Mặc dù về mặt quân sự ta chưa chiếm giữ được mục tiêu lâu dài, nhưng hiệu ứng chính trị và tâm lý là vô cùng to lớn. Sự xuất hiện của quân giải phóng ngay tại “trái tim” của bộ máy chiến tranh địch đã đập tan huyền thoại về sự an toàn của Sài Gòn, buộc đế quốc Mỹ phải thừa nhận thất bại và bắt đầu quá trình “xuống thang” chiến tranh. Những chiến sĩ biệt động nằm lại tại cổng Bộ Tổng tham mưu hay bến Bạch Đằng đã trở thành những tượng đài bất tử trong lòng dân tộc.
